Door Rick Ezell

Leiderschap heeft een prijskaartje: kritiek. Een leider moet leren om te gaan met kritiek. Als we vooraan lopen gaan mensen proberen op ons te schieten. Daar ontkomt geen leider aan. Sterker nog, de enige manier om geen kritiek te krijgen is niets te zeggen, niets te doen, en niets te zijn. Let maar op, iedere persoon met een succesvolle bediening wordt bekritiseerd. Daarom heeft een leider een dikke huid nodig. Stuart Briscoe schrijft: "Kwalificaties voor een pastor (of elke christelijke leider): de geest van een geleerde, het hart van een kind, en de huid van een neushoorn".

Nehemia had een dikke huid nodig, en hij had er ook een. "Toen de Choroniet Sanballat en de Ammonitische slaaf Tobia en de Arabier Gesem het hoorden, bespotten en verachtten zij ons..." (Neh. 2:19a). Iemand verachten of uitschelden betekent: herhaaldelijk woorden van kritiek uiten. En deze critici lieten hun kritiek gedurende het hele bouwproject horen, tot zelfs nadat het klaar was.

Men zegt dat toen Robert Fulton de eerste stoommachine bouwde, zijn vrouw naar zijn werkplaats kwam en zei: "Jij krijgt dat ding nooit aan de gang, en zelfs al lukt het wel, dan krijg je hem nooit naar buiten". Tot ieders verwondering (zelfs van zijn vrouw) kreeg hij het wel aan de praat.

De stoommachine stond in zijn voortuin, toen hij er aan werkte om hem in een boot te monteren. Zijn vrouw kwam naar hem toe en zei: "Ik weet niet waarom je zoveel tijd spendeert aan dat ding, want je krijgt hem toch nooit naar de rivier". Wonder boven wonder (ook volgens zijn vrouw) monteerde hij de stoommachine op een boot en zorgde ervoor dat de boot naar de rivier werd versleept.

Zijn vrouw kwam naar de rivier toe, en zei: "Ik weet niet waarom je zoveel tijd verspilt, want dat ding start toch nooit." Uiteindelijk startte het wel, en Fulton stoomde de rivier af. Hij was uitzinnig van geluk, want zijn stoommachine werkte, en zijn vrouw bleef gelukkig achter op de kade.

Toen hoorde hij een stem roepen in de verte. Het was zijn vrouw, die hem kwam narennen en riep: "Je kan dat ding toch nooit stoppen. Dat lukt je nooit!".

Nehemia wist hoe Robert Fulton zich voelde. Zijn critici lieten hem niet met rust. Zij bleven hem achtervolgen en uitschelden en belachelijk maken, dag in dag uit. Zij waren een permanente doorn in zijn vlees.

Leiders krijgen kritiek. Dat hoort nu eenmaal bij het gebied. Maar hoe moet je dan reageren wanneer de kritiek komt?

1. Praat er met God over. Ik herinner mij nog een lied uit mijn jeugd. De woorden van het refrein waren: "You can talk about me whenever you please, but I´ll talk about you on my knees". Onze eerste reactie op kritiek moet zijn dat we het in gebed tot de Heer brengen. Probeer nooit de kritiek alleen te verwerken. Geef het allemaal aan God. Hij is jouw Herder, laat Hem dan ook de strijd aangaan.
2. Leer ervan. Er kan een element van waarheid in de kritiek zitten. Het is aan ons om de kern van waarheid eruit te halen en die te gebruiken om te groeien.
3. Gebruik het om je te motiveren tot meer actie. Vaak wanneer ik kritiek krijg, dan gebruik ik het om meer te bereiken. Ik weet dat het mijn wedijverende natuur is die deze reactie uitlokt. Maar ik heb wel geleerd dat ik de eerste twee stappen moet hebben genomen voordat ik deze reactie bij mijzelf mag toestaan.
4. Leg het naast je neer. Soms moet men gewoon kijken waar de kritiek vandaan komt. Als de criticus iemand is die altijd en overal kritiek levert, schud het dan van je af en ga verder waar je mee bezig was. Henry Ironside leefde vanuit deze regel: "Als wat ze over je zeggen waar is, pas dan je gedrag aan. Als het onwaar is, vergeet het, en ga door met het dienen van de Heer."

Denk hieraan: men heeft nog nooit een standbeeld opgericht voor een criticus. Standbeelden worden opgericht voor hen die ervoor hebben gekozen om kritiek naast zich neer te leggen om hun God-gegeven dromen waar te maken.

De eerste Amerikaanse stoomboot deed er 32 uur over om van New York naar Albany te varen. Mensen bespotten het. Paard en wagen reden de eerste automobielen met gemak voorbij, alsof deze stilstond (en dat deed hij ook vaak). Mensen staken er de draak mee. De eerste elektrische lamp gaf zo weinig licht dat men een gaslamp nodig had om hem te bekijken. En de mensen lachten erom. Het eerste vliegtuig stond na een vlucht van 59 seconden alweer op de grond. Dus mensen dreven de spot ermee. Maar hoe zouden wij vandaag kunnen leven zonder deze uitvindingen? De criticus wordt snel vergeten, de persoon die actie ondernam wordt herinnerd.

Als je probeert de dromen en doelen die God jou heeft gegeven te vervullen, zullen mensen proberen je te ontmoedigen en uit te lachen. Dat is nou eenmaal zo. Maar luister eens naar wat Theodore Roosevelt daarover zegt:

"Het is niet de criticaster die meetelt. Het is niet diegene die laat zien hoe de sterke man struikelt, of waar de dader van het goede zelfs nog beter had kunnen doen.
Het is de man in de arena die de eer ontvangt, diegene wiens gezicht is getekend door bloed, zweet en tranen; die alles heeft gegeven; die fouten heeft gemaakt, die steeds weer tekortschoot, omdat er geen moeite kan worden gedaan zonder fouten en tekortkomingen; maar die zich inspande om grote daden te doen; die een groot enthousiasme kende, grote toewijding; die zichzelf gaf aan een waardig doel; die als het meeviel een overweldigende triomf meemaakte, en als het tegenviel faalde, maar in ieder geval niet zonder geprobeerd te hebben.
Het is veel beter om machtige dingen te durven, om glorieuze overwinningen te behalen, zelfs geplaagd door falen, dan aan te schuiven in de rangen van die arme geesten, die niet veel plezier hebben maar ook niet veel te lijden hebben, omdat ze in het schemerdonker leven, waar overwinning noch nederlaag is."

Laten wij voor de overwinning gaan, en laat onze critici ons stof maar happen.

Rick Ezell is pastor van de Naperville Baptist Church in Naperville, Illinois. Dit artikel is een uittreksel van "Strengthening the Pastor's Soul" (© 2003 Kregel Publications, Grand Rapids, Michigan. Gebruikt met toestemming van de uitgever).