Waarom goede leiders ontsporen - deel 1

Bij leiderschap gaat het niet alleen om goed starten, goed eindigen is datgene wat telt. Ontsporen van leiderschap gebeurt wanneer een leider die de kunde en de kansen had om meer tot stand te brengen, uiteindelijk wordt ontslagen, op een zijspoor gezet, of er niet in slaagt om datgene tot stand te brengen waarvoor hij/zij geroepen was en gaven ontvangen had.

Researchers van het Centrum voor Creatief Leiderschap (USA) hebben geprobeerd om gewoontes en gedrag te vinden dat kan worden gerelateerd aan leiders die ontsporen. Hun studies lieten zien dat de succesvolle leiders in veel opzichten hetzelfde deden als diegenen die de fout in gingen. De meeste waren visionair, hadden goede technische kwaliteiten, een rij voorgaande successen en werden vaak gezien als “snelle groeiers” in hun organisaties. Hoewel elke leider zowel sterkten als zwakten vertoonde, onthulde het research zes basisfouten bij de ontspoorde leiders:

1. Problemen in relaties met anderen. Dit werd onder andere zichtbaar in:
   1. Overambitie – Het vervreemden van andere op de weg naar de top, of het meer bezorgd zijn om een promotie dan het doen van de taak die moet worden verricht;
   2. Onafhankelijkheid – Een weet-al zijn, of zichzelf isoleren van anderen;
   3. Agressiviteit – ongevoeligheid, gebrek aan zorgzaamheid, anderen, pestgedrag;
   4. Gebrek aan kalmte, wispelturigheid en onvoorspelbaarheid richting anderen, vaak zichtbaar onder druk.
      
      
      
2. Moeilijkheden met het selecteren van en bouwen aan een team. Dit werd zichtbaar in:
   1. Onzorgvuldige selectie, vriendjespolitiek, of het uitzoeken van een team dat op hem/haar lijkt;
   2. Dictatoriaal gedrag tegenover teamleden;
   3. Het niet oplossen van conflicten binnen het team;
   4. Slecht kunnen delegeren, alles in eigen handen houden.
      
      
      
3. Moeilijkheden in de overgang van een technisch of tactisch niveau naar een algemeen of strategisch niveau. Hieronder valt:
   1. Buigen onder de druk van de tweeslachtigheid en frustraties van de hogere niveaus van leiderschap;
   2. Niet in staan zijn complexiteit te overzien, maar zichzelf verliezen in tactische zaken of details, of komen met té simplistische agenda’s;
   3. Achterlopen bij het maken van de mentale omslag van het doen naar het ervoor zorgen dat dingen worden gedaan;
      De beste atleten zijn slechts zelden goede coaches. De beste vioolspelers zijn slechts zelden goede dirigenten. De meest productieve verkoper wordt niet altijd de sales manager. Het is absoluut noodzakelijk dat de omslag gemaakt wordt van het zelf doen naar het leiden van de doeners, en dat zijn twee heel verschillende vakgebieden.
      
      
      
4. Gebrek aan opvolging. Dit is te zien in:
   1. Een gebrek aan aandacht voor details, wat zorgt voor een spoor van onopgeloste kleine problemen en des-organisatie;
   2. Te snel willen gaan, wat vaak ontaardt in het niet afmaken van een klus, of mensen laten hangen door onvervulde beloftes.
      
      
      
5. Over-afhankelijkheid. Hieronder valt:
   1. Net zolang bij dezelfde mentor of studieleider blijven totdat de mensen zich afvragen of deze leider ooit wel op eigen benen kan staan;
   2. Een mentor of studieleider kwijtraken die altijd de zwakke plekken van de leider bedekte of compenseerde;
   3. Teveel steunen op bepaalde persoonlijke gaven, zoals bijvoorbeeld een eigen bekwaamheid, een natuurlijk talent, of energieke kracht.
      
      
      
6. Strategische meningsverschillen met het leiderschap. Deze personen kunnen:
   1. Hun eigen leider niet overtuigen voor wat betreft een bepaald standpunt;
   2. Zich niet aanpassen aan een leider met een andere leiderschapsstijl.
      

Hoewel er ook andere redenen zijn voor een ontsporing (zoals illegale of onethische daden), zijn de bovenstaande zes toch wel de meest prominente. Drie van deze gebreken (moeite hebben met het selecteren van en bouwen aan een team, moeite hebben met de overgang van het tactische naar het strategische niveau en gebrek aan opvolging) zijn het sterkst gerelateerd aan toekomstige missers.

Het volgende artikel zal de verschillen in persoonlijke eigenschappen en bekwaamheden van succesvolle en ontspoorde leiders behandelen.

Dr. Malcolm Webber is oprichter en president van Strategic Global Assistance, Inc. SGA is een non-profit organisatie die zich toelegt op het faciliteren van leiderschapsontwikkeling in het bijzonder in arme en gesloten landen. Meer info vind je op de website http://www.leadershipletters.com